Zanim udamy się do sklepu po klimatyzator albo zlecimy firmie jego zamontowanie, zdecydujmy, jak chcemy chłodzić dom. Nie jest obojętne, czy chcemy obniżyć temperaturę w całym domu lub mieszkaniu, czy tylko w jednym, dwóch wnętrzach (na przykład salonie, pokoju do pracy albo sypialni). Czy wybrane przez nas pomieszczenia potrzebują chłodzenia w tym samym, czy w różnym czasie? Czy wreszcie jesteśmy w stanie zaakceptować specyficzne zasady pracy urządzeń przenośnych, czy możemy zapewnić wymagane warunki instalacjom stacjonarnym? Skonfrontowanie naszych oczekiwań z możliwościami klimatyzatorów dostępnych na rynku pozwoli dokonać właściwego wyboru i zminimalizuje ryzyko niewłaściwego zakupu.

 

 

 

 

 

 

Jaki klimatyzator wybrać – co mamy do wyboru

 

 

 

 

 

Klimatyzatory mogą być przenośne lub stacjonarne mocowane do ściany lub sufitu – to podstawowy podział urządzeń do klimatyzacji mieszkań i domów.

 

 

Klimatyzatory przenośne są zazwyczaj jednoczęściowe (inne spotykane nazwy to monoblokowe lub kompaktowe).

 

 

Klimatyzatory stacjonarne to najczęściej urządzenia składające się z jednostek wewnętrznych i zewnętrznych. Klimatyzatory split mają dwie jednostki – wewnętrzną i zewnętrzną. Klimatyzatory multisplit, które służą do obsługi wielu pomieszczeń, składają się z kilku jednostek wewnętrznych i jednostki zewnętrznej.

 

 

Od tej reguły są wyjątki. Klimatyzatory typu split występują też w wersji przenośnej i nie wymagają montażu na stałe. Można też spotkać jednoczęściowe klimatyzatory starszego typu montowane na stałe w oknach.

 

Wszystkie klimatyzatory mogą chłodzić powietrze, a niektóre mogą je również ogrzewać. Klimatyzatory nie tylko schładzają pomieszczenie, ale dzięki zachodzącej w nich kondensacji również usuwają z powietrza nadmiar wilgoci. W tańszych urządzeniach służy do tego elektryczna nagrzewnica, droższe działają jak pompa ciepła, dzięki czemu pobierają znacznie mniej energii elektrycznej podczas ogrzewania. Wybór odpowiedniego rodzaju klimatyzatora zależy od potrzeb użytkownika.

 

 

 

Klimatyzator przenośny - plusy i minusy

 

 

Wydaje się, że klimatyzator przenośny jest praktyczniejszy, bo można go ustawić tam, gdzie akurat chcemy schłodzić powietrze, a następnie przenieść go w inne miejsce. Ale urządzenia przenośne mają niestety istotne wady. Ich wydajność jest stosunkowo niewielka, więc często nie są w stanie schłodzić pomieszczenia w zadowalającym stopniu.

Klimatyzator przenośny musi stać w pomieszczeniu, w którym można otwierać okno. Do ochładzania skraplacza wykorzystywane jest powietrze zewnętrzne pobierane za pomocą rury wystawionej za otwarte okno. Kłopoty wynikają też z konieczności odprowadzania wydmuchiwanego z nich ciepłego powietrza. Służy do tego elastyczna rura, której wylot należy wystawić poza chłodzone pomieszczenie - praktyce najczęściej jedyną możliwością jest umieszczenie jej w uchylonym oknie. Ale wtedy wpada przez nie gorące powietrze z zewnątrz, niwelując efekt pracy klimatyzatora. Poważną wadą przenośnych klimatyzatorów jest też ich hałaśliwość. Przed zakupem warto sprawdzić, jaki dźwięk wydaje z siebie urządzenie, biorąc przy tym poprawkę na to, że w małym pokoju będzie on o wiele bardziej dokuczliwy niż w dużym sklepie, w którym zawsze jest hałas i odgłosy pracy klimatyzatora nieco w nim giną.

 

 

 

 

 

Klimatyzator split – najpopularniejszy

 

 

 

 

 

Najskuteczniejsze w działaniu i pozbawione najpoważniejszych wad urządzeń przenośnych są klimatyzatory stacjonarne typu split. Takie cieszą się największym powodzeniem.

 

Wymagają trwałego zamontowania jednostki wewnętrznej w pomieszczeniu, które ma być chłodzone, a jednostki zewnętrznej poza domem: na ścianie, dachu lub po prostu na ziemi. Dzięki temu, że składają się z dwóch jednostek klimatyzatory split są cichsze – bardziej hałaśliwej jednostki zewnętrznej nie słyszymy, bo pracuje poza domem.

 

Jednostki wewnętrzne są dostępne w kilku wersjach:

  •          ściennej,
  •          podsufitowej,
  •          kasetonowej,
  •          kanałowej,
  •          stojącej.

 

Wybór zależy od preferencji inwestora i wystroju wnętrza. Najczęściej kupowane są jednostki wewnętrzne ścienne i podsufitowe, a do pomieszczeń ze stropem podwieszanym – kasetonowe lub kanałowe.Obie jednostki muszą być połączone ukrytymi (na przykład w suchej zabudowie) rurami, którymi płynie czynnik chłodniczy. Instalację wykonuje i napełnia wykwalifikowana osoba.

 

 

DLA WNIKLIWYCH

 

Jak działa klimatyzator split?

 

 

 

 

 

 

 

Parownik znajduje się w jednostce wewnętrznej instalowanej w pomieszczeniu, a sprężarka, skraplacz i zawór rozprężny – w jednostce zewnętrznej montowanej na zewnątrz domu. Jednostki te połączone są rurami, w których płynie czynnik chłodniczy. Czynnik przepływając przez układ zmienia swój stan skupienia, czemu towarzyszy intensywna wymiana ciepła. W trybie chłodzenia odparowuje on w parowaczu jednostki wewnętrznej (pobiera ciepło od otoczenia) natomiast w skraplaczu jednostki zewnętrznej, po uprzednim sprężeniu w sprężarce, zmienia swój stan skupienia w ciecz (oddaje ciepło do otoczenia). W układzie jest jeszcze element umieszczony za skraplaczem - zawór rozprężny, w którym temperatura czynnika spada poniżej temperatury otoczenia, dzięki czemu możliwe jest odbieranie ciepła od otoczenia w parowaczu. W trybie ogrzewania proces wymiany ciepła ulega odwróceniu.

 

 

 

 

Dopasowanie mocy klimatyzatora do domu

 

 

 

 

 

 

Klimatyzację w domu i mieszkaniu montuje się przede wszystkim po to, by chłodziła, więc najważniejszym parametrem, na który trzeba zwrócić uwagę, szukając odpowiedniego urządzenia, jest jego wydajność (moc) chłodnicza.

Do obliczenia niezbędnej mocy chłodniczej klimatyzatora służą specjalne programy komputerowe pozwalające określić ją z dużą precyzją. Wyspecjalizowany sprzedawca z pewnością ma jeden z nich do dyspozycji i posługując się nim, wybierze urządzenie odpowiednie do naszych potrzeb. Jeśli sami chcemy dokonać wyboru, a pomieszczenie, które ma być chłodzone, jest typowe (ma wysokość 2,5-2,8 m i nie ma w nim urządzeń generujących szczególnie duże zyski ciepła), to możemy przyjąć, że na 1 m2 potrzebna jest moc 0,1 kW.

To znaczy, że na przykład do pokoju o powierzchni 20 m2 odpowiedni jest klimatyzator o mocy chłodniczej 2 kW. Aby ułatwić wybór, producenci zwykle informują, do jak dużego pomieszczenia nadaje się dany model. Jeżeli nie jest ono zamykane, to do obliczenia mocy klimatyzatora powinno się przyjąć sumę powierzchni wszystkich pomieszczeń, między którymi swobodnie przepływa powietrze.

 

 

 

 

Klimatyzator powinien osuszać powietrze i usuwać skropliny

 

Praca klimatyzatora wpływa nie tylko na temperaturę powietrza, ale także na jego wilgotność. Chłodzenie powoduje jednocześnie jego osuszanie, co w pewnych warunkach (na przykład w czasie burzy, kiedy jest duszno) korzystnie wpływa na samopoczucie osób przebywających w klimatyzowanym pomieszczeniu. W rezultacie na powierzchni parownika z powietrza wykrapla się para wodna.

Skropliny trzeba w jakiś sposób usuwać. Niektóre klimatyzatory (zwykle przenośne) mają zbiorniki, które należy w tym celu co jakiś czas ręcznie opróżniać, jednak większość urządzeń wymaga wykonania instalacji do odprowadzania skroplin. Robi się ją z plastikowych rur o średnicy około 1,5 cm – można ją wyprowadzić przez ścianę zewnętrzną i zakończyć w miejscu, w którym nie przeszkadza kapiąca woda, albo podłączyć do instalacji kanalizacyjnej.

 

 

 

Wpływ domowej klimatyzacji na zdrowie – niektóre klimatyzatory zadbają nawet o Twoją skórę

 

 

 

Przebywanie przez dłuższy czas w strumieniu zimnego powietrza zwiększa ryzyko infekcji, może być przyczyną podrażnienia oczu czy skóry. Jednak korzystając z klimatyzatora, można tego uniknąć – wystarczy dobrze się zastanowić nad wyborem miejsca jego montażu.

Strumień nawiewanego powietrza nie powinien być skierowany bezpośrednio na ludzi. Zanim do nich dotrze, powinno się ono wymieszać z cieplejszym powietrzem w pomieszczeniu. Pomagają w tym specjalne ruchome kierownice, które ma większość klimatyzatorów.

Wpływ pracy klimatyzatora na zdrowie może być pozytywny z tego względu, że każde takie urządzenie ma filtr zatrzymujący znajdujące się w powietrzu zanieczyszczenia. Jeśli komuś zależy na szczególnie skutecznym jego oczyszczaniu, powinien wybrać urządzenie z filtrem HEPA wychwytującym kurz, pyłki roślin, roztocza, zarodniki grzybów i pleśni, niektóre bakterie i wirusy. Silne właściwości bakteriobójcze i grzybobójcze mają filtry z atomami srebra. Są też takie, które uwalniają do powietrza witaminę C uznawaną za czynnik ujędrniający skórę i zapobiegający jej wiotczeniu.

Szukając klimatyzatora, warto zwrócić uwagę na to, czy jego filtr można czyścić, czy też wymaga on częstej wymiany, co oczywiście podniesie koszt eksploatacji. Częstotliwość czyszczenia i wymiany zależy od rodzaju filtra – im drobniejsze zanieczyszczenia zatrzymuje, tym szybciej się brudzi. Standardowy filtr zwykle wystarczy oczyścić raz w roku. W sklepach są dostępne preparaty w sprayu do dezynfekcji klimatyzacji – usuwają grzyby, o których obecności świadczy nieprzyjemny zapach.

Najlepiej raz na rok wezwać serwisanta, który dokona fachowego przeglądu klimatyzatora – sprawdzi poprawność działania wszystkich podzespołów, oczyści i zdezynfekuje jego wnętrze.

 

 

 

Klimatyzatory jednostopniowe i inwerterowe

 

 

 

Obecnie w sprzedaży dominują jednostki z modulacją wydajności sprężarki tzw. klimatyzatory inwerterowe, choć można trafić też na tańsze klimatyzatory jednostopniowe (typu włącz/wyłącz). Urządzenia inwerterowe, dzięki możliwości dostosowania mocy chłodniczej lub grzewczej do aktualnego zapotrzebowania, są jednostkami bardziej energooszczędnymi. Zapewniają także większą stabilność temperatury w klimatyzowanym pomieszczeniu. Pobór mocy na stabilnym poziomie stanowi też znacznie mniejsze obciążenie dla instalacji elektrycznej.

 

 

Jeśli klimatyzator ma być często używany, powinien mieć wysoką klasę energetyczną, jeżeli rzadko, może być mniej energooszczędny. Będzie tańszy.

 

 

 

 

WARTO WIEDZIEĆ

 

 

Odpowiednie używanie klimatyzatora wydłuży jego żywotność

 

 

Większość klimatyzatorów jest wyposażona w układ sterowania umożliwiający automatyczne utrzymywanie w pomieszczeniu wybranej wartości temperatury (zwykle służy do tego pilot zdalnego sterowania). W prostszych urządzeniach jest to osiągane przez zmianę intensywności nawiewu – im większa moc chłodnicza jest potrzebna, tym szybciej obraca się wentylator. Po uzyskaniu żądanej temperatury obroty są wolniejsze i urządzenie generuje mniejszą moc. Jego sprężarka pracuje jednak ze stałą wydajnością, okresowo się włączając i wyłączając.

Coraz więcej jest klimatyzatorów wyposażonych w falownik (inwerter) umożliwiający płynną regulację prędkości obrotowej silnika sprężarki. Pozwala to na dostosowanie jej wydajności do aktualnego zapotrzebowania na moc chłodniczą (bądź grzewczą w trybie ogrzewania). Dzięki temu urządzenie pobiera znacznie mniej energii elektrycznej, pracuje ciszej, wydłuża się żywotność sprężarki, można zastosować dłuższe przewody łączące parownik ze skraplaczem i precyzyjniejsza jest regulacja temperatury w pomieszczeniu. Jeżeli mamy możliwość wyboru urządzenia z inwerterem lub bez niego, wybierzmy to pierwsze, nawet jeśli jest wyraźnie droższe. Niższe koszty eksploatacji (nawet o 50%) dają szansę na zrekompensowanie większego wydatku.

 

 

 

 

Klimatyzator, który również ogrzeje powietrze

 

 

Klimatyzatory kojarzą się z chłodzeniem, ale mogą służyć także do ogrzewania. Tańsze są w tym celu wyposażone w elektryczną nagrzewnicę, droższe (zwykle stacjonarne, typu split) mogą pracować jako pompa ciepła i te są najbardziej interesujące, choć kosztują sporo. Można nimi ogrzewać pomieszczenia, płacąc za prąd kilkakrotnie mniej, niż gdyby używać zwykłego grzejnika elektrycznego, a nawet urządzenia na gaz płynny czy olej opałowy. Na ogół jest to możliwe, gdy na zewnątrz temperatura nie jest niższa niż –50C. Jeśli jest zimniej, wydajność tego typu pompy ciepła staje się zbyt mała i wtedy trzeba już uruchomić inne urządzenie grzewcze.